Liceo Classico G. C. Tacito - Terni

PROVE DI ESAMI EDIZIONI PRECEDENTI

I Ediz. II Ediz. III Ediz. IV Ediz. V Ediz. VI Ediz. VII Ediz. VIII Ediz. X Ediz. XI Ediz. XII Ediz.

LICEO GINNASIO “G.C. Tacito”
Terni
IX CERTAMEN TACITEUM
Terni, 2004

Prova scritta di traduzione dal latino in italiano
DE SEIANI ORIGINE, MORIBUS, DOMINANDI CUPIDITATE

C. Asinio C. Antistio consulibus, nonus Tiberio annus erat conmositae rei publicae, florentis omus (nam Germanici mortem inter prospera ducebat), cum repente turbare fortuna coepit, saevire ipse aut saevientibus vires praebere. Initium et causa penes Aelium Seianurn, cohortibus praetoriis praefectun cuius de potentia supra memoravi; nunc originem, mores et, quo facinore dominationem raptum ierit, expediam. Genitus Vulsiniis patre Seio Strabone, equite Romano, et prima iuventa C. Caesarern, divi Augusti nepotem, sectatus, non sine rumore Apicio diviti et prodigo stuprum veno dedisse, mox Tiberium variis artibus devinxit, adeo ut, obscurum adversum alios, sibi uni incautum intectumque efficeret, non tam sollertia (quippe isdem artibus victus est) quam deum ira in rem Romanam, cuius pari exitio viguit ceciditque. Corpus illi laborum tolerans, animus audax; sui obtegens, in alios criminator; iuxta adulatio et superbia; palam compositus pudor, intus sui summa apiscendi libido, eiusque causa modo largitio et luxus, saepius industria ac vigilantia, haud minus noxiae quotiens parando regno finguntur. Vim praefecturae, modicam antea, intendit, dispersas per Urbem cohortes una in castra conducendo, ut simul imperia acciperent numeroque et robore et visu inter se, fiducia ipsis, in ceteros metus oreretur. Praetendebat lascivire militem diductum; si quid subitum ingruat, maiore auxilio pariter subveniri; et severius acturos, si vallum statuatur procul Urbis inlecebris. Ut perfecta sunt castra, inrepere paulatim militares animos adeundo, appellando; simul centuriones ac tribunos ipse deligere.

LICEO GINNASIO “G.C. Tacito”
Terni
IX CERTAMEN TACITEUM
Piccolo certamen - Biennio
(V Ginnasio del Liceo Classico e Seconda classe delle altre Scuole)

Prova scritta di traduzione dal latino in italiano
Inizio di una battaglia fra Romani e Galli

Caesar, omni exercitu ad utramque partem munitionum dis­posito, ut, si usus veniat, suum quisque locum teneat et noverit, equi­tatum ex castris educi et proelium committi iubet. Erat ex omnibus castris, quae summum undique iugum tenebant, despectus, atque omnes milites intenti pugnae proventum expectabant. Galli inter equites raros sagittarios expeditosque levis armaturae interiecerant, qui suis ceden­tibus auxilio succurrerent et nostrorum equitum impetus sustinerent. Ab his complures de improviso vulnerati proelio excedebant. Cum suos pugna superiores esse Galli confiderent et nostros multitudine premi viderent, ex omnibus partibus et ii qui munitionibus continebantur et ii qui ad auxilium convenerant, clamore et ululatu suorum animos con­firmabant. Quod in conspectu omnium res gerebatur neque recte aut turpiter factum celari poterat, utrosque et laudis cupiditas et timor ignominiae ad virtutem excitabat.

LICEO GINNASIO “G.C. Tacito”
Terni
IX CERTAMEN TACITEUM
Piccolo certamen - Triennio
(I Liceo Classico e Terza classe delle altre Scuole)

Prova scritta di traduzione dal latino in italiano
Espugnazione del campo di Pompeo

Caesar, Pompeianis ex fuga intra vallum compulsis, nullum spatium perterritis dari oportere existimans, milites cohortatus est ut beneficio fortunae uterentur castraque oppugnarent. Qui, etsi magno aestu (nam ad meridiem res erat perducta), tamen ad omnem laborem animo parati imperio paruerunt. Castra a cohortibus, quae ibi praesidio erant relictae, industrie defendebantur, multo etiam acrius a Thracibus barbarisque auxiliis. Nam, qui acie refugerant milites, et animo perterriti et lassitudine confecti, missis plerique armis signisque militaribus magis de reliqua fuga quam de castrorum defensione cogitabant. Neque vero diutius, qui in vallo constiterant, multitudinem telorum sustinere potuerunt, sed confecti vulneribus locum reliquerunt, protinusque omnes, ducibus usi centurionibus tribunisque militum, in altissimos montes qui ad castra pertinebant confugerunt. In castris Pompeii videre licuit trichilas stratas, magnum argenti pondus expositum, recentibus caespitibus tabernacula constrata, Lucii etiam Lentuli et nonnullorum tabernacula protecta edera.

LICEO GINNASIO “G.C. Tacito”
Terni
IX CERTAMEN TACITEUM
Piccolo certamen - Triennio
(II Liceo Classico e Quarta classe delle altre Scuole)

Prova scritta di traduzione dal latino in italiano
Nascita del primo triumvirato

Inter eum [Caesarem] et Cn. Pompeium et M. Crassum inita potentiae societas, quae urbi orbique terrarum nec minus, diverso quoque tempore, ipsis exitiabilis fuit. Hoc consilium sequendi Pompeius causam habuerat ut tandem acta in transmarinis provinciis, quibus, ut praediximus, multi obtrectabant, per Caesarem confirmarentur consulem, Caesar autem, quod animadvertebat se cedendo Pompei gloriae aucturum suam et, invidia communis potentiae in illum relegata, confirmaturum vires suas, Crassus, ut, quem principatum solus adsequi non poterat, auctoritate Pompei, viribus teneret Caesaris. Adfinitas etiam inter Caesarem Pompeiumque contracta nuptiis, quippe filiam C. Caesaris Cn. Magnus duxit uxorem. In hoc consulatu, Caesar legem tulit, ut ager Campanus plebei diuideretur, suasore legis Pompeio: ita circiter XX milia civium eo deducta et ius urbis restitutum post annos circiter CLII quam bello Punico ab Romanis Capua in formam praefecturae redacta erat. Bibulus, collega Caesaris, cum actiones eius magis vellet impedire quam posset, maiore parte anni domi se tenuit: quo facto dum augere vult invidiam collegae, auxit potentiam. Tum Caesari decretae in quinquennium Galliae.