Liceo Classico G. C. Tacito - Terni

PROVE DI ESAMI EDIZIONI PRECEDENTI

I Ediz. II Ediz. III Ediz. IV Ediz. V Ediz. VI Ediz. VIII Ediz. IX Ediz. X Ediz. XI Ediz. XII Ediz.

LICEO GINNASIO “G.C. Tacito”
Terni
VII CERTAMEN TACITEUM
Terni, 2002

Prova scritta di traduzione dal latino in italiano
DE BRITANNICI NECE

Forte illis diebus Caesar, inspecto ornatu, quo principum coniuges ac parentes effulserant, deligit vestem et gemmas misitque donum matri. […] Sed Agrippina non his instrui cultus suos, sed ceteris arceri proclamat et dividere filium, quae cuncta ex ipsa haberet. Nec defuere qui in deterius referrent. Et Nero, infensus iis, quibus superbia muliebris innitebatur, demovet Pallantem cura rerum, quis a Claudio impositus velut arbitrium regni agebat. […] Praeceps posthac Agrippina ruere ad terrorem et minas, neque principis auribus abstinere, quo minus testaretur adultum iam esse Britannicum, veram dignamque stirpem suscipiendo patris imperio, quod insitus et adoptivus per iniurias matris exerceret. […] Turbatus his Nero et Propinquo die, quo quartum decimuln aetatis annuni britannicus explebat, volutare secum modo matris violentiam, modo ipsius indolem, levi quidem experimento nuper cognitam, quo tamen favorem late quaesivisset. Festis Saturno diebus, inter alia aequalium ludicra regnum lusu sortientium, evenerat ea sors Neroni. Igitur ceteris diversa nec ruborem adlatura; ubi Britannico iussit exsurgeret progressusque in medium cantum aliquem inciperet, inrisum ex eo sperans pueri, sobrios quoque convictus, nedum temulentos ignorantis, ille constanter exorsus est carmen, quo evolutum eum sede patria rebusque summis significabatur. Unde orta miseratio manifestior, quia dissimulationem nox et lascivia exemerat. Nero, intellecta invidia, odium intendit. […] Mos habebatur principum liberos cum ceteris idem aetatis nobilibus sedentes vesci in adspectu propinquorum, propria et parciore mensa. Illic epulante Britannico, quia cibos potusque eius delectus ex ministris gustu explorabat, ne omitteretur institutum aut utriusque morte proderetur scelus, talis dolus repertus est. Innoxia adhuc et praecalida et libata gustu potio traditur Britannico; dein, postquam fervore aspernabatur, frigida in aqua adfunditur venenum, quod ita cunctos eius artus pervasit, ut vox pariter et spiritus raperentur.

LICEO GINNASIO “G.C. Tacito”
Terni
VII CERTAMEN TACITEUM
Piccolo certamen - Biennio

Prova scritta di traduzione dal latino in italiano
Crudeltà di Caracalla

Altera die Capitolium petit, ad eos, quos occidere parabat, adfabiliter est locutus innitensque Papiniano et Ciloni ad Palatium redit. Cum flentem matrem Getae vidisset aliasque mulieres post necem fratris, mulieres occidere conatus est, sed ob hoc retentus ne augeretur fratris occisi crudelitas. Laetum ad mortem coegit misso a se veneno: ipse enim inter suasores Getae mortis primus fuerat, qui et primus interemptus est. Ipse mortem eius saepissime flevit. Multos, qui caedis eius conscii fuerant, interemit, item eum, qui imaginem eius honoravit. Post hoc fratrem patruelem Afrum, cui pridie partes de cena miserat, iussit occidi. Qui cum se praecipitasset percussorum timore et ad uxorem crure fracto erepisset, tamen per ludibrium percussoribus deprehensus est et occisus. Occidit etiam Pompeianum, Marci nepotem, ex filia natum et ex Pompeiano cui nupta fuerat Lucilla post mortem Veri imperatoris, quem et consulem bis fecerat et omnibus bellis praeposuerat, quae gravissima tunc fuerunt.

LICEO GINNASIO “G.C. Tacito”
Terni
VII CERTAMEN TACITEUM
Piccolo certamen - Triennio

Prova scritta di traduzione dal latino in italiano
Il dado è gettato!

Dein post solis occasum mulis e proximo pistrino ad vehiculum iunctis occultissimum iter modico comitatu ingressus est; et cum luminibus extinctis decessisset via, diu errabundus tandem ad lucem duce reperto per angustissimos tramites pedibus evasit. Consecutusque cohortis ( = cohortes) ad Rubiconem flumen, qui provinciae eius finis erat, paulum constitit, ac reputans quantum moliretur, conversus ad proximos: “ Etiam nunc ”, inquit, “regredi possumus; quod si ponticulum transierimus, omnia armis agenda erunt ”. Cunctanti (scil. Caesari) ostentum tale factum est. Quidam eximia magnitudine et forma in proximo sedens repente apparuit harundine canens; ad quem audiendum cum praeter pastores plurimi etiam ex stationibus milites concurrissent interque eos et aenatores, rapta ab uno tuba prosilivit ad flumen et ingenti spiritu classicum exorsus pertendit ad alteram ripam. Tunc Caesar “ Eatur ”, inquit, “ quo deorum ostenta et inimicorum iniquitas vocat. Iacta alea est ”, inquit.